{"id":579,"date":"2023-02-26T17:09:42","date_gmt":"2023-02-26T16:09:42","guid":{"rendered":"https:\/\/teologianadywanie.pl\/?p=579"},"modified":"2023-09-25T17:40:30","modified_gmt":"2023-09-25T17:40:30","slug":"nie-uczcie-dzieci-przykazan-o-wielkim-poscie-i-dzieciecej-moralnosci","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.teologianadywanie.pl\/?p=579","title":{"rendered":"Nie uczcie dzieci przykaza\u0144! O Wielkim Po\u015bcie i dzieci\u0119cej moralno\u015bci"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"has-drop-cap\">R<em>ozdzierajcie jednak serca wasze, a nie szaty!<br>Nawr\u00f3\u0107cie si\u0119 do Pana Boga waszego!<br>On bowiem jest \u0142askawy, mi\u0142osierny,<br>nieskory do gniewu i wielki w \u0142askawo\u015bci,<br>a lituje si\u0119 na widok niedoli.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p>Tak s\u0142owami proroka Joela rozpocz\u0119li\u015bmy Wielki Post. Zdecydowanie \u0142atwiej przekaza\u0107 w przedszkolu rado\u015b\u0107 Maryi z narodzenia ma\u0142ego Jezusa lub zaskoczenie uczni\u00f3w na widok cudownych uzdrowie\u0144 ni\u017c znaczenie krzy\u017ca czy nawet samo zmartwychwstanie. Dzisiaj przyjrzymy si\u0119 temu, co mo\u017cna w tym czasie zrobi\u0107, by wykorzysta\u0107 naturalne etapy rozwoju dziecka do pokazania, \u017ce nawr\u00f3cenie i &#8222;rozdzieranie serca&#8221; jest mo\u017cliwe i potrzebne zawsze &#8211; w ko\u0144cu taka pozytywna dezintegracja zawsze przyczynia si\u0119 do rozwoju.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Rozw\u00f3j. Zaczynamy od zera?<\/h2>\n\n\n\n<p>Pierwsz\u0105 rzecz\u0105, kt\u00f3r\u0105 warto zaznaczy\u0107 u progu takich rozwa\u017ca\u0144 jest to, \u017ce dobra katecheza nie tylko ma \u017ar\u00f3d\u0142o w Bogu: musi zaczyna\u0107 si\u0119 od Bo\u017cej mi\u0142o\u015bci, a nie od katalogu zasad, czyli tego, co nam wolno a co nie (tutaj polecam uwa\u017cnej lekturze <em>Dyrektorium o katechizacji<\/em>,  rozdzia\u0142 1). Dzieci oczywi\u015bcie bardzo potrzebuj\u0105 norm i zasad &#8211; o czym b\u0119dzie za chwil\u0119 &#8211; ale nade wszystko potrzebuj\u0105 mi\u0142o\u015bci. W ilo\u015bciach bez ogranicze\u0144. B\u00f3g najpierw wyzwoli\u0142 Izraela i da\u0142 si\u0119 pozna\u0107, jako Zbawca. P\u00f3\u017aniej dopiero nada\u0142 mu przykazania. Taka boska pedagogika powinna r\u00f3wnie\u017c przy\u015bwieca\u0107 nam &#8211; rodzicom, wychowawcom, katechetom.<\/p>\n\n\n\n<p>Tym bardziej \u017ce pewien zmys\u0142 moralny jest nam bardziej naturalny ni\u017c mo\u017cna by\u0142o przypuszcza\u0107 dawniej. W pierwszej cz\u0119\u015bci dzisiejszego odcinka omawiam ustalenia naukowc\u00f3w (psycholog\u00f3w) na ten temat. Zaskakuj\u0105ce, jak bardzo a priori wydaj\u0105 si\u0119 by\u0107 nam dane pewne schematy rozumienia dobra i z\u0142a&#8230;<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-embed aligncenter is-type-video is-provider-youtube wp-block-embed-youtube wp-embed-aspect-16-9 wp-has-aspect-ratio\"><div class=\"wp-block-embed__wrapper\">\n<iframe loading=\"lazy\" title=\"TND #7 - Pomys\u0142y na Wielki Post: czy trzeba uczy\u0107 dzieci przykaza\u0144? + E-book ju\u017c dost\u0119pny!\ud83d\udcda\" width=\"629\" height=\"354\" src=\"https:\/\/www.youtube.com\/embed\/3-MJ7A8tnr8?feature=oembed\" frameborder=\"0\" allow=\"accelerometer; autoplay; clipboard-write; encrypted-media; gyroscope; picture-in-picture; web-share\" referrerpolicy=\"strict-origin-when-cross-origin\" allowfullscreen><\/iframe>\n<\/div><\/figure>\n\n\n\n<p>Pocz\u0105tkowo wyb\u00f3r dobra a odrzucenie z\u0142a nie jest powi\u0105zane (co wa\u017cne!) z systemem nagrody i kary: <\/p>\n\n\n\n<blockquote class=\"wp-block-quote is-layout-flow wp-block-quote-is-layout-flow\">\n<p class=\"has-luminous-vivid-amber-color has-white-background-color has-text-color has-background has-medium-font-size\">&#8222;(&#8230;) niew\u0105tpliwie ju\u017c od najwcze\u015bniejszych lat sumienie pomaga nam opiera\u0107 si\u0119 takim [z\u0142ym] pragnieniom. Niejednokrotnie wcale nie potrzebujemy wizji kary, by zachowa\u0107 si\u0119 przyzwoicie, poniewa\u017c samolubne czy okrutne czyny s\u0105 z gruntu nieprzyjemne&#8221;<\/p>\n<cite>P. Bloom <em>To tylko dzieci&#8230;<\/em>, s. 43<\/cite><\/blockquote>\n\n\n\n<p>Dzieci pomagaj\u0105 lub pocieszaj\u0105, poniewa\u017c sprawia im to przyjemno\u015b\u0107 i same oczekiwa\u0142yby takie zachowania po innych. Oczywi\u015bcie nie jest to takie czarno-bia\u0142e rozumienie moralno\u015bci, a raczej przys\u0142owiowa moralno\u015b\u0107 Kalego, w kt\u00f3rej w\u0142asne dobro jest dobrem najwy\u017cszym (a w zasadzie jedynym akceptowalnym).<\/p>\n\n\n\n<p>Jednak w wieku, w kt\u00f3rym dziecko zyskuje pewien zakres \u015bwiadomo\u015bci swojej osoby i swojej odr\u0119bno\u015bci, dochodz\u0105 do g\u0142osu mechanizmy, kt\u00f3re (jako doro\u015bli) mo\u017cemy dobrze wykorzysta\u0107 lub bardzo utrudni\u0107 dalszy, harmonijny rozw\u00f3j. Tematem zajmowali si\u0119 mi\u0119dzy innymi tacy my\u015bliciele jak Jean Piaget czy  p\u00f3\u017aniej Erik Erikson. R\u00f3wnie\u017c w XX wieku zjawisko rozwoju moralnego opisa\u0142 inny ameryka\u0144ski psycholog Lawrence Kohlberg. Jego teoria rozwoju moralnego jest uwzgl\u0119dniania do dzi\u015b, cho\u0107 cz\u0119\u015b\u0107 badaczy wskazuje na jej zbytnie uproszczenie wzgl\u0119dem \u017cycia, ale te\u017c du\u017c\u0105 idealizacj\u0119 ludzko\u015bci. <a href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Lawrence_Kohlberg\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Wyr\u00f3\u017cni\u0142  on trzy poziomy rozwoju moralnego, z wyr\u00f3\u017cnionymi dwoma stadiami w ka\u017cdym poziomie<\/a>, z kt\u00f3rych najni\u017cszy poziom zak\u0142ada zorientowanie na pos\u0142usze\u0144stwo (unikanie kar, d\u0105\u017cenie do zdobywania nagr\u00f3d). <\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-vivid-purple-color has-white-background-color has-text-color has-background has-medium-font-size\">Gorzej, je\u017celi pewien naturalny, rozwojowy okres zostanie utrwalony w dziecku i utrzyma si\u0119 w niezmienionej formie przez ca\u0142e \u017cycie &#8211; gdyby tak by\u0142o w og\u00f3le spo\u0142ecze\u0144stwa nie mogliby\u015bmy liczy\u0107 ani na bezinteresowno\u015b\u0107, ani tym bardziej na szczer\u0105 mi\u0142o\u015b\u0107.<\/p>\n\n\n\n<p>By\u0107 mo\u017ce kiedy\u015b znajd\u0119 czas na napisanie d\u0142u\u017cszego artyku\u0142u, z analiz\u0105 takich danych i mo\u017cliwo\u015bci\u0105 ich zastosowania na katechezie.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Krok po kroku &#8211; pomys\u0142y na Wielki Post<\/h2>\n\n\n\n<p>Dzisiaj wi\u0119c cztery wielkopostne pomys\u0142y, bazuj\u0105ce na naturalnym rozwoju dziecka. Odnosz\u0105 si\u0119 one do pierwszej cz\u0119\u015bci tego okresu liturgicznego, nie do cz\u0119\u015bci pasyjnej ani bezpo\u015bredniego przygotowania do Triduum Paschalnego czy nabo\u017ce\u0144stw wielkopostnych.<\/p>\n\n\n\n<p>Poni\u017cej szablon do wykorzystania w trzylatkach, z zabawy om\u00f3wionej w filmie:<\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-file\"><a id=\"wp-block-file--media-35ed8bef-e671-4ec9-86d9-015ab42e3da0\" href=\"https:\/\/www.teologianadywanie.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/Dziewczynka_buzia.png\">Dziewczynka_buzia<\/a><a href=\"https:\/\/www.teologianadywanie.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/Dziewczynka_buzia.png\" class=\"wp-block-file__button wp-element-button\" download aria-describedby=\"wp-block-file--media-35ed8bef-e671-4ec9-86d9-015ab42e3da0\"><strong>Pobierz<\/strong><\/a><\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-file\"><a id=\"wp-block-file--media-dd4afe47-782c-4cb8-a355-4ffdf464c233\" href=\"https:\/\/www.teologianadywanie.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/09\/Chlopczyk_buzia.png\">Chlopczyk_buzia<\/a><a href=\"https:\/\/www.teologianadywanie.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/09\/Chlopczyk_buzia.png\" class=\"wp-block-file__button wp-element-button\" download aria-describedby=\"wp-block-file--media-dd4afe47-782c-4cb8-a355-4ffdf464c233\"><strong>Pobierz<\/strong><\/a><\/div>\n\n\n\n<p>Mo\u017cemy je wyci\u0105\u0107, zalaminowa\u0107 lub podklei\u0107 buzi\u0119 np. patyczkiem do szasz\u0142yka. Bardzo weso\u0142a zabawa (dzieci sprawdzaj\u0105, czy ich buzia przypadkiem gdzie\u015b nie uciek\u0142a :-))<\/p>\n\n\n\n<p>Dodatkowo piosenka, kt\u00f3rej refren \u015bpiewamy z maluchami, a genialnie sprawdza si\u0119 w m\u0142odszych klasach podstaw\u00f3wki:<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-embed aligncenter is-type-video is-provider-youtube wp-block-embed-youtube wp-embed-aspect-16-9 wp-has-aspect-ratio\"><div class=\"wp-block-embed__wrapper\">\n<iframe loading=\"lazy\" title=\"Piosenka Bardzo Kulturalna \ud83d\udc54Piosenki dla dzieci - Ma\u0142a Orkiestra Dni Naszych\" width=\"629\" height=\"354\" src=\"https:\/\/www.youtube.com\/embed\/-JIrvxJheRA?feature=oembed\" frameborder=\"0\" allow=\"accelerometer; autoplay; clipboard-write; encrypted-media; gyroscope; picture-in-picture; web-share\" referrerpolicy=\"strict-origin-when-cross-origin\" allowfullscreen><\/iframe>\n<\/div><\/figure>\n\n\n\n<p>I zadanie dla pi\u0119ciolatk\u00f3w zwi\u0105zane z wielkopostnymi filarami, do wydrukowania:<\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-file\"><a id=\"wp-block-file--media-eac04928-a1ab-4aa5-aceb-3d35cae2a3bb\" href=\"https:\/\/www.teologianadywanie.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/09\/Post-modlitwa-jalmuzna.pdf\">Post-modlitwa-jalmuzna<\/a><a href=\"https:\/\/www.teologianadywanie.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/09\/Post-modlitwa-jalmuzna.pdf\" class=\"wp-block-file__button wp-element-button\" download aria-describedby=\"wp-block-file--media-eac04928-a1ab-4aa5-aceb-3d35cae2a3bb\"><strong>Pobierz<\/strong><\/a><\/div>\n\n\n\n<p>A dla zer\u00f3wki &#8222;rajska&#8221; katecheza. Warto dobrze j\u0105 sobie przygotowa\u0107, przemy\u015ble\u0107 samemu j\u0119zyk i s\u0142owa, kt\u00f3re wypowiadamy do naszych dzieciak\u00f3w. Ka\u017cda grupa jest inna, am inne potrzeby i inaczej reaguje na tre\u015bci. Musimy tu obudzi\u0107 w sobie du\u017ce pok\u0142ady wra\u017cliwo\u015bci i uwa\u017cno\u015bci na to, co m\u00f3wi\u0105 i robi\u0105 dzieci w czasie tych zaj\u0119\u0107. Ale ich najlepsz\u0105 recenzj\u0105 s\u0105 s\u0142owa J\u0119drzeja, kt\u00f3ry nie by\u0142 w domu w \u017caden spos\u00f3b wychowywany w duchu chrze\u015bcija\u0144stwa, na religi\u0119 trafi\u0142 z powodu babci. Kilka lat temu, gdy by\u0142 w zer\u00f3wce, powiedzia\u0142 mi na zako\u0144czenie tych zaj\u0119\u0107, z bardzo powa\u017cn\u0105 min\u0105:<\/p>\n\n\n\n<p>&#8211; Pani Aniu, dlaczego nikt mi nigdy wcze\u015bniej nie powiedzia\u0142 o raju i o tym, co zrobi\u0142 dla nas Pan Jezus? Szkoda, \u017ce tak p\u00f3\u017ano si\u0119 o tym dowiedzia\u0142em&#8230; (a ja nieustannie \u017ca\u0142uj\u0119, \u017ce s\u0105 na \u015bwiecie ludzie du\u017co starsi od J\u0119drka, kt\u00f3rzy jeszcze o tym nie s\u0142yszeli. Du\u017co pracy jeszcze przed nami!).<\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-file\"><a id=\"wp-block-file--media-58901717-c6a0-40a1-a605-edb67952c595\" href=\"https:\/\/www.teologianadywanie.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/Powrot-do-Raju.pdf\">Powr\u00f3t do Raju<\/a><a href=\"https:\/\/www.teologianadywanie.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/Powrot-do-Raju.pdf\" class=\"wp-block-file__button wp-element-button\" download aria-describedby=\"wp-block-file--media-58901717-c6a0-40a1-a605-edb67952c595\"><strong>Pobierz<\/strong><\/a><\/div>\n\n\n\n<div style=\"height:60px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Co nasz rozw\u00f3j moralny m\u00f3wi nam o Bogu?<\/h2>\n\n\n\n<p>Takie pytanie o obraz i podobie\u0144stwo towarzyszy mi nie tylko w pracy, ale te\u017c na co dzie\u0144. Jak bardzo nasze \u017cycie przypomina \u017cycie Boga? Pewnie raz bardziej, a raz mniej&#8230; Elementarny zmys\u0142 moralny posiadamy wszyscy w g\u0142\u0119bi serca (sumienia), ale B\u00f3g przypomina nam o tym przez r\u00f3\u017cnorodne przykazania. <\/p>\n\n\n\n<p>Dlatego zebra\u0142 w jedn\u0105, ma\u0142\u0105 ksi\u0105\u017ceczk\u0119 r\u00f3\u017cne wiersze, kt\u00f3re powstawa\u0142y w czasie pracy w przedszkolu. Opowiadaj\u0105c o Bogu, a tak\u017ce naszej odpowiedzi na Jego mi\u0142o\u015b\u0107, po prostu nie spos\u00f3b nie opisa\u0107 naszej mi\u0142o\u015bci, kt\u00f3ra jest najlepsz\u0105 realizacj\u0105 przykaza\u0144. I wcale nie trzeba uczy\u0107 dzieci regu\u0142ek! Dobry przyk\u0142ad (\u015brodowisko) i dane od Boga w sercu wskaz\u00f3wki (czy\u017cby w genach?) pomagaj\u0105 dzieciom realizowa\u0107 te przykazania &#8222;tak po prostu&#8221;. A wierszyki pomagaj\u0105 to wszystko u\u0142o\u017cy\u0107 w g\u0142owie:-).<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"783\" height=\"1024\" src=\"https:\/\/www.teologianadywanie.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/09\/IMG_20230212_121536-scaled-e1695661985913-783x1024.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-680\" srcset=\"https:\/\/www.teologianadywanie.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/09\/IMG_20230212_121536-scaled-e1695661985913-783x1024.jpg 783w, https:\/\/www.teologianadywanie.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/09\/IMG_20230212_121536-scaled-e1695661985913-229x300.jpg 229w, https:\/\/www.teologianadywanie.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/09\/IMG_20230212_121536-scaled-e1695661985913-768x1004.jpg 768w, https:\/\/www.teologianadywanie.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/09\/IMG_20230212_121536-scaled-e1695661985913-1175x1536.jpg 1175w, https:\/\/www.teologianadywanie.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/09\/IMG_20230212_121536-scaled-e1695661985913-1566x2048.jpg 1566w, https:\/\/www.teologianadywanie.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/09\/IMG_20230212_121536-scaled-e1695661985913-900x1177.jpg 900w, https:\/\/www.teologianadywanie.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/09\/IMG_20230212_121536-scaled-e1695661985913-1280x1674.jpg 1280w, https:\/\/www.teologianadywanie.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/09\/IMG_20230212_121536-scaled-e1695661985913.jpg 1958w\" sizes=\"auto, (max-width: 783px) 100vw, 783px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p>W zestawie taniej!<\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-group is-nowrap is-layout-flex wp-container-core-group-is-layout-ad2f72ca wp-block-group-is-layout-flex\">\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"536\" src=\"https:\/\/www.teologianadywanie.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/09\/2-1024x536.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-681\" srcset=\"https:\/\/www.teologianadywanie.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/09\/2-1024x536.jpg 1024w, https:\/\/www.teologianadywanie.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/09\/2-300x157.jpg 300w, https:\/\/www.teologianadywanie.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/09\/2-768x402.jpg 768w, https:\/\/www.teologianadywanie.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/09\/2-900x471.jpg 900w, https:\/\/www.teologianadywanie.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/09\/2.jpg 1200w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-buttons is-layout-flex wp-block-buttons-is-layout-flex\"><\/div>\n\n\n\n<a href=\"https:\/\/1ct.eu\/6WzW\" target=\"cart\" rel=\"noopener\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/katechezaprzedszkolaka.v.1cart.eu\/assets\/front\/static\/buy_button\/button_dodaj_do_koszyka.104d753f9271defc67bf.svg\" alt=\"\"><\/a>\n<\/div>\n\n\n\n<p>Do kupienia osobno:<\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-group is-nowrap is-layout-flex wp-container-core-group-is-layout-ad2f72ca wp-block-group-is-layout-flex\">\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"536\" src=\"https:\/\/www.teologianadywanie.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/09\/1-1024x536.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-682\" srcset=\"https:\/\/www.teologianadywanie.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/09\/1-1024x536.jpg 1024w, https:\/\/www.teologianadywanie.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/09\/1-300x157.jpg 300w, https:\/\/www.teologianadywanie.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/09\/1-768x402.jpg 768w, https:\/\/www.teologianadywanie.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/09\/1-900x471.jpg 900w, https:\/\/www.teologianadywanie.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/09\/1.jpg 1200w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-buttons is-layout-flex wp-block-buttons-is-layout-flex\"><\/div>\n\n\n\n<a href=\"https:\/\/1ct.eu\/Vww6\" target=\"cart\" rel=\"noopener\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/katechezaprzedszkolaka.v.1cart.eu\/assets\/front\/static\/buy_button\/button_dodaj_do_koszyka.104d753f9271defc67bf.svg\" alt=\"\"><\/a>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-group is-nowrap is-layout-flex wp-container-core-group-is-layout-ad2f72ca wp-block-group-is-layout-flex\">\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"536\" src=\"https:\/\/www.teologianadywanie.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/09\/3-1024x536.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-683\" srcset=\"https:\/\/www.teologianadywanie.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/09\/3-1024x536.jpg 1024w, https:\/\/www.teologianadywanie.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/09\/3-300x157.jpg 300w, https:\/\/www.teologianadywanie.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/09\/3-768x402.jpg 768w, https:\/\/www.teologianadywanie.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/09\/3-900x471.jpg 900w, https:\/\/www.teologianadywanie.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/09\/3.jpg 1200w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<a href=\"https:\/\/1ct.eu\/8XX5\" target=\"cart\" rel=\"noopener\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/katechezaprzedszkolaka.v.1cart.eu\/assets\/front\/static\/buy_button\/button_dodaj_do_koszyka.104d753f9271defc67bf.svg\" alt=\"\"><\/a>\n<\/div>\n\n\n\n<p>Dobro, kt\u00f3re w nas jest obrazem Boga, kt\u00f3ry nas stworzy\u0142. Mam nadziej\u0119, \u017ce pomog\u0105 one w poznawaniu Boga i siebie samych!<\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n\n\n\n<p>Polecana literatura:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>Paul Bloom &#8222;To tylko dzieci. Narodziny dobra i z\u0142a&#8221;<\/li>\n\n\n\n<li>Janusz Trempa\u0142a &#8222;Psychologia rozwoju cz\u0142owieka&#8221;<\/li>\n\n\n\n<li>Sarah Ockwell-Smith &#8222;\u0141agodna dyscyplina&#8221;<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p><a href=\"https:\/\/przegladpedagogiczny.ukw.edu.pl\/archive\/article\/428\/poziom-rozwoju-rozumowania-moralnego-w-swietle-badan-metoda-lawrencea-kolberga\/article.pdf\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Ciekawy artyku\u0142 o moralno\u015bci wed\u0142ug Lawrence&#8217;a Kohlberga.<\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>&#8211; Pani Aniu, dlaczego nikt mi nigdy wcze\u015bniej nie powiedzia\u0142 o raju i o tym, co zrobi\u0142 dla nas Pan Jezus? Szkoda, \u017ce tak p\u00f3\u017ano si\u0119 o tym dowiedzia\u0142em&#8230;<br \/>\nTo s\u0142owa sze\u015bcioletniego J\u0119drka. A ja nieustannie \u017ca\u0142uj\u0119, \u017ce s\u0105 na \u015bwiecie ludzie du\u017co starsi od J\u0119drka, kt\u00f3rzy jeszcze o tym nie s\u0142yszeli. Du\u017co pracy jeszcze przed nami!<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":590,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":""},"categories":[2,3,4,6,7],"tags":[8,9,12],"class_list":["post-579","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-bez-kategorii","category-do-pobrania","category-materialy-do-kupienia","category-przemyslenia","category-zajecia-i-konspekty","tag-dzieci-mlodsze","tag-dzieci-starsze","tag-konspekt-zajec-dla-przedszkola"],"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/www.teologianadywanie.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/IMG_20230226_153702-scaled.jpg","jetpack_sharing_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.teologianadywanie.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/579","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.teologianadywanie.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.teologianadywanie.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.teologianadywanie.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.teologianadywanie.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=579"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/www.teologianadywanie.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/579\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":684,"href":"https:\/\/www.teologianadywanie.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/579\/revisions\/684"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.teologianadywanie.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/590"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.teologianadywanie.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=579"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.teologianadywanie.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=579"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.teologianadywanie.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=579"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}